ปัญหาที่เจ้าของธุรกิจ SME มือใหม่มักจะพบเจอกันอยู่บ่อยๆ คงหนีไม่พ้นความปวดหัวเรื่องภาษี หลายคนมักเสียเปรียบและเสียภาษีมากกว่าที่ควรจะเป็น เพราะไม่ทราบว่ามี "รายจ่ายทางภาษี" หลายรายการที่สามารถนำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายของบริษัทได้ตามกฎหมาย ซึ่งใบเสร็จและหลักฐานเหล่านี้เป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้กำไรสุทธิของกิจการลดลงและเสียภาษีได้ถูกลง
รายจ่ายทางภาษีคืออะไร? รายจ่ายทางภาษี คือ ค่าใช้จ่ายที่ธุรกิจสามารถนำมาใช้คำนวณกำไรสุทธิได้ โดยมีหลักการเบื้องต้นคือจะต้องเป็นค่าใช้จ่ายที่ ไม่เข้าข่ายเป็น "ค่าใช้จ่ายต้องห้าม"
รวมค่าใช้จ่ายที่ SME มักพลาดนำมาลดหย่อน
- ค่าใช้จ่ายที่มาจากการดำเนินกิจการทั่วไป: หมายถึงรายจ่ายในธุรกิจที่สามารถต่อยอดเป็นรายได้ของกิจการได้ เช่น ค่าจ้าง เงินเดือน ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าอุปกรณ์สำนักงาน
- รายจ่ายในรูปแบบของการลงทุน: ไม่ว่าจะเป็นการลงทุนในรูปแบบของอาคาร อุปกรณ์สำนักงาน ค่าลิขสิทธิ์ สิทธิ์การเช่า หรือค่าสัมปทาน ซึ่งหลายคนมักไม่รู้ว่าค่าใช้จ่ายเหล่านี้สามารถนำไปทยอยหักเป็นค่าเสื่อมราคาได้
- โปรแกรมคอมพิวเตอร์: สำหรับธุรกิจ SME (บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และมีรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท) สามารถนำค่าซื้อ แจ้งทำ หรือใช้บริการโปรแกรมคอมพิวเตอร์ มาหักออกจากการคำนวณกำไรสุทธิได้ตามที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 100,000 บาท ในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชี
วิธีจัดการ "รายจ่ายที่ไม่มีบิล" ให้ถูกต้องตามกฎหมาย
หากธุรกิจทำการซื้อสินค้าแต่ผู้ขายไม่ได้ออกบิลใบเสร็จให้ คุณสามารถเปลี่ยนรายจ่ายเหล่านี้ให้เป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ หากพิสูจน์ได้ว่าเกิดขึ้นจริงและเกี่ยวข้องกับธุรกิจ โดยมีเทคนิคดังนี้:
- ให้ผู้ซื้อจัดทำใบสำคัญจ่าย (Payment Voucher): ระบุชื่อ ที่อยู่ และรายการสินค้า จากนั้นให้ผู้ขายลงนาม พร้อมทั้งแนบสำเนาบัตรประชาชนของผู้ขายเก็บไว้เป็นหลักฐาน
- สั่งจ่ายเช็คขีดคร่อม: หากจ่ายด้วยเช็ค แนะนำให้สั่งจ่ายเป็นเช็คขีดคร่อม (A/C PAYEE ONLY) พร้อมระบุชื่อผู้รับเงินหรือผู้ขายอย่างชัดเจนเพื่อใช้ประกอบการลงบัญชี
- โอนเงินเข้าบัญชีธนาคาร: แนะนำให้โอนเงินพร้อมทำการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ถ้ามี) หรือจ่ายผ่านระบบตัดบัญชีเงินฝากธนาคาร (Bank Statement) ของผู้ขาย เพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยัน
สิ่งที่ต้องระวัง (รายจ่ายต้องห้าม)
รายจ่ายต้องห้าม คือ รายจ่ายที่กฎหมายไม่อนุญาตให้นำมาหักออกจากกำไรสุทธิแม้ว่าจะจ่ายออกไปจริงก็ตาม ซึ่งจะทำให้กิจการเสียโอกาสในการลดหย่อนภาษี สิ่งที่มักพลาดกันบ่อย ได้แก่:
- ค่ารับรองลูกค้าที่ไม่เป็นไปตามเกณฑ์: แม้ค่าจัดเลี้ยงรับรองลูกค้าจะเกี่ยวข้องกับธุรกิจ แต่หากไม่ทำตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ก็จะไม่สามารถนำไปหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้
- เบี้ยปรับ เงินเพิ่มภาษีอากร และค่าปรับทางอาญา: ถือเป็นการลงโทษผู้กระทำความผิด จึงไม่สามารถนำมาลงเป็นรายจ่ายทางภาษีได้ (ยกเว้นค่าปรับจราจรที่ไม่เข้าลักษณะค่าปรับทางอาญาทางภาษี)
การทำความเข้าใจสิทธิประโยชน์และค่าใช้จ่ายเหล่านี้ จะช่วยให้ธุรกิจ SME สามารถวางแผนภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาจากโครงสร้างอัตราภาษีของ SME ที่เอื้อประโยชน์อย่างมาก คือ กำไรสุทธิ 300,000 บาทแรก ได้รับการยกเว้นภาษี และ กำไรสุทธิ 300,001 - 3,000,000 บาท เสียภาษีในอัตราเพียง 15% ดังนั้น ขอเพียงเจ้าของธุรกิจจัดเก็บเอกสารและบิลต่างๆ อย่างเป็นระบบ ก็จะสามารถใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้สูงสุด และสร้างแต้มต่อให้ธุรกิจของคุณเติบโตได้อย่างยั่งยืน